Archive for the 'Bilgimizi Kurcalayalım' Category

Çaydaki kafein

“Kahvede kafein, çayda da tein vardır. İkisi ayrı şeylerdir.” diyenler, çay içtiklerinde unutmamalıdır ki, çaydaki “tein”, sadece kafeinin farklı bir adıdır. Aradaki fark, çaydaki kafeinin şeklinin değişik ve yoğunluğunun daha az olmasıdır.

Çay BitkisiÇay, insanoğlunun en eski içeceklerinden biri. %5 oranında kafein (tein), %12 oranında da tanin içerir. Kalsiyum, Magnezyum, İyot, Fosfor ve Klorofil mineralleri olduğu kadar, az miktarda B vitamini kompleksleri de içerir. Çay, etkisini, demlenme süresine bağlı olarak tein ya da tanin üzerinden gösterir. İki ya da üç dakika arasında demlendiğinde tein, beyni canlandırıcı, dört ila beş dakika arası demlendiğinde tanin, mide bağırsak mukoza dokusunu rahatlatıcı etki göstermekte.
Tein ve taninin değişimli etkisinin  Read the rest of this entry »

Bayrakları bayrak yapan üstündeki kan mıdır?

Evet, çoğu ülkenin bayrağındaki kırmızı renk, o vatan için akıtılan kanları simgelemektedir. Günümüz dünyasında ise bayraklar daha çok, o ülkenin gelişmişliği, refahı, demokrasisi, vb gibi göstergelerden oluşan genel imajını yansıtmaktadır. İşte buradan yola çıkarak bu imajın gerçeği ne kadar yansıttığını kurcalayan Icaro Doria isimli bir Brezilyalı gazeteci, Portekiz’de çalıştığı Grande Reportagem dergisi için parlak bir fikir geliştirir. Oluşturdukları dört kişilik ekiple, derginin çizgisini anlatmak için, günümüz dünyasının esas gündeminin neler olması gerektiğinin altını çizen ve sloganı “Dünyayla tanışın” olan bir kampanya düzenlerler. Uluslararası Af Örgütü ve Birleşmiş Milletler’in gerçek verilerini kullanarak, bayrak renklerine yeni anlamlar yüklerler. Kampanya ilk etapta savaş, aids, uyuşturucu, çocuk işçiler gibi güncel konu başlıklarının kullanıldığı  Read the rest of this entry »

Göreceli Everest

Everest’in tepesi dünyanın en yüksek noktası mıdır?

Bu nereden baktığınıza bağlıdır.

Deniz seviyesinden baktığınızda Everest Dağı 8848 m. ile en yüksek dağdır. Ama bir dağı, deniz seviyesi gibi göreceli bir ölçü ile ölçmek neden geçerli olsun ki? Deniz seviyesi milyonlarca yıl içinde yüzlerce metre seviye farklılıkları göstermektedir. Belirli dönemlerde dahi, denizin seviyesinde iniş çıkışlar tespit edilmektedir. Örneğin Antalya’da deniz seviyesini plaj mevsiminde değil de dünkü fırtınada  Read the rest of this entry »

Altın

32- Altın sadece altın madenlerinde bulunur.

Dünyadaki altının çoğu karada değil denizde bulunur. Okyanuslarımızda yaklaşık 9 milyon ton altın yüzmektedir, bu da insanoğlunun altını işlemeye başlamasından günümüze kadar bulunmuş ve çıkarılmış altının 200 katıdır.

gold

Altının altını biraz daha kurcalayacak olursak, kuyumculuğun dışında, elektrik, elektronik ve seramik endüstrisinde kullanıldığını görüyoruz. Bu endüstriler, altın pazarının %25′ini oluşturmaktadır. Kalan büyük bölümü ile çeşitli kimyasal işlemlerden sonra yakut renkli bir cam elde ediliyor. “Purple of Cassius” adı verilen, dilimize Cassius’un Moru olarak çevirebileceğimiz bu cam, adını 17. yy’da yaşamış Alman fizikçi A. Cassius’tan almaktadır ve en çok ofis binalarının pencerelerinde yaz aylarında sıcağı azaltmada, uzay aynalarında ve kızılötesi spektrumu yansıtması için elektroskopide kullanılan cam türüdür.
Günümüzde çok önem verilen altının, tarihteki uygarlıklarda her zaman en değerli maden olmadığını görebiliriz, örneğin Güney Amerika’daki İnka’lar, İspanyol istilasından önce demir madenini hiç tanımıyorlardı, buna karşılık gündelik eşyalarının tarak, kaşık gibi metalden olanlarının tamamına yakını altındandı. Eski Mısır’da da külçe halinde daha nadir bulunduğu için gümüş, altından daha değerliydi.

Boğa Güreşi

31- Boğa güreşini İspanyollar icat etmiştir.

Antik dünyada boğalar, güçlerinden dolayı hep saygı ve korku uyandırmıştır. Eski Yunan, Roma ve Mısır medeniyetlerinde, hatta Çin’de bile boğalara karşı insanın gücünü ispat etme güdüsüyle boğa güreşleri düzenlenmekteydi.

arena
Bu kanlı oyunun İspanya’ya nasıl malolduğu tam olarak bilinmese de, oraya Mor’ların (bugünkü Moritanya) getirdiği tahmin edilmektedir. Ancak kimden almış olurlarsa olsunlar, oyunun mucidi İspanyollar değildir.

Boğa güreşi ile ilgili diğer bir yaygın yanlış da, boğanın kırmızı renkten hoşlanmadığıdır. Boğalar aslında renk körüdür. Kırmızıyı diğer renklerden ayırmaları çok zordur. O yüzden toreroların sarı, yeşil ya da mavi bir bez sallamaları onlar için pek bir şey ifade etmez, önemli olan bezin sallanması, ve dikkat çekmesidir. Hatta beyaz bir bezin boğanın dikkatini daha fazla çekeceğini iddia eden zoologlar da vardır.

Yani toreroların süslü kıyafetleri ve kırmızı bezleri aslında seyircinin dikkatine yöneliktir. Boğaları kızdıran, etraflarındaki telaşe, koşuşturma ve bu arada üstlerine doğru sallanan bezlerdir.
torero

Piramidler

29- En büyük piramidler Mısır’dadır.

Dünyanın en büyük piraimidi Meksika’da, Mexico City’nin 100km. güneydoğusundaki Cholula de Rivadabia’dadır. M.S. 2. ve 6. yüzyıllar arasında Quetzalcoatl adlı Aztek tanrısının onuruna inşa edilmiştir.

18 hektarlık yüzölçümü, 54 m.’lik yüksekliği ile toplam 3.3 milyon metreküplük hacmi olan bu bina, Mısır’daki Keops piramidinin hacminden yaklaşık 1 milyon metreküp daha büyüktür.

pyramid