* Yerçekimi olmayınca tüm vücut sıvıları yukarıya doğru çıkar, surat pofuduk bir hal alır, kemikler kalsiyum kaybeder bu da böbrek taşı oluşumuna neden olur.

* Bağırsaklar çok yavaş çalışır, kabızlık kaçınılmazdır, kalp büzüşür ama en ilginci omurgada azalan basınç sayesinde astronotların boyu 5 cm kadar uzar.

*Dünyada horlayan astronotlar uzayda ses çıkarmadan uyur ama derin uyku bir hayaldir, güneş günde 16 kere doğarsa gelin de uyuyun bakalım.

*NASA bir ara uzay giysilerinin içine bir tür tuvalet yapmakla uğraşmış ama pratik olmadığı için gene çocuk bezine dönmüşler.

*Uzaydan dönen astronotlar dünyaya indiklerinde el ve ayaklarını oynatmayı beceremeyip, hem o yüzden hem de mecaz ve gerçek olarak “dünyaya ikinci kere geldim” derlermiş. Ama astronotların dünyaya geldikten sonra en şikayet ettikleri şey nesneleri ellerinden bırakmalarıymış. Çünkü bırakınca kırılıyorlarmış.

*Astronotlara göre en iyisi uzayda kalmakmış. Çünkü şimdiye kadar 18 kişi ya uzaya çıkarken ya da dünyaya inerken ölmüş ama uzayda iken ölen yokmuş.

* Dünyada 16.000 arı türü yaşamakta, çoğu yalnız yaşayan bu türlerin yalnızca % 5′i sosyal ve en yaygın türleri de bildiğimiz bal arısı. Farklı kökenden gelen 3 insanın kavga etmeden duramadığı dünyamızda, 80.000 kadar arı türü de tek bir kovanda huzur içinde koloni oluşturmakta.

* Erkek arıların tek işlevleri kraliçe arıyla çiftleşmek. Eğer kovanda bir yiyecek kıtlığı olursa, işçi arılar hemen bu tembel damızlıkları kapı dışarı ediyorlar. Ama aslında bu zavallı erkek arılar çiftleştikten hemen sonra karınları parçalanmış bir şekilde ölüyorlar. Çünkü üreme organları kraliçenin içinde sıkışıp kalarak kopuyor.

* Kraliçe arı ise, pek de zeki olmayan bu ve benzeri bir sürü erkek arıyla çiftleşerek 70 milyondan fazla sperm toplayana dek katliama devam ediyor.

* İşin ilginci 1660′larda Hollandalı bilim adamı Swammerdam kovandaki büyük arıyı inceleyip, yumurtalığı olduğunu keşfedene dek kraliçe arının Kral olduğu sanılıyordu.

* Avustralyalı bilim adamları arıların insan suratlarını ayırabildiğini keşfetmişler. Arılara siyah beyaz fotoğraflar gösterip, artık nasıl yaptılarsa arıların verdikleri doğru cevapları ödüllendirerek bunu ispat etmişler. Los Alamos laboratuvarlarında ise arıları bomba tespitinde kullanmak üzere eğitmişler. Birazcık şekerli su ödülüyle bomba yapımında kullanılan maddelerin kokusuna karşı hassaslaşan arıların kokuyu alınca antenlerini havaya diktiklerini tespit etmişler. Bkz.üstteki fotoğraf. Pentagon destekli bomba tespit uzmanı arı yetiştirme çalışmaları tüm hızıyla devam ediyor.

* Bir arının size doğru yaklaşırken duyduğunuz ve eyvah ayvayı yedik dediğiniz vızıldama sesi dakikada 11.400 kere çırptığı 4 kanatından gelmektedir. Saatte ortalama 25 km hıza ulaşmak için de bu kadar çabalamaya değer mi diye de düşünmek lazım…

Avustralyanın kuzeydoğusundaki dünyanın en küçük ada devleti Nauru’nun başkenti yok , çünkü sadece bir kenti var : Nauru (şehrin adının böyle olması pek şaşırtıcı değil sanırım). Ancak Nauru kenti kayıtlarda başkent olarak da geçmiyor. Adanın toplam nüfusu 13.048
Zamanında ana geçim kaynağı fosfat madenciliği imiş ve 1888′de Almanlar burayı sömürmeye başlamış, onlardan sömürü bayrağını   sırasıyla İngiltere ve Japonya almışlar, fosfat bitince de ülke kaderine terkedilircesine “bağımsızlığını kazanmış”. İnsanlar da kurdukları bir-iki bankayla adayı çamaşır makinesine çevirmişler, gelen parasını, giden vergisini yıkamış. Şimdilerde ise ada yönetimi ülkenin geçimini Avustralya’ya kaçak olarak girmeye çalışanların tutulduğu bir açıkhava hapishanesi olmayı kabul ederek sağlıyormuş.

Terlememizle aslında gurur duymamız lazım ama onun yerine ne yapıyoruz ? Deodorantlar, parfümler alıyoruz. Parfümün içinde neler var? Mesela amber. Nedir amber? Kaşalot kusmuğu. Mesela misk. Nedir misk? Misk geyiğinin başka bir salgısı! Biraz daha kesin bir dille: idrarı ! Bunlar parfüm sanayiinde kullanılan hayvansal salgılardan sadece ikisi. Özetleyecek olursak:İnsanlar koltukaltlarının insan gibi kokmasından utanıyorlar ve bir geyiğin apışarası gibi koktuklarında daha çekici olduklarına inanıyorlar. Acaba geyik muhabbeti dediğimize geyikler ne diyordur ?

• Öldükten sonra saç ve tırnaklar uzamaya devam eder! Yanlış. Sadece bir göz aldanması. Ölümden sonra vücut çok hızlı bir su kaybına uğrar ve deri büzüşerek geri çekilir. Saç ve tırnaklar da iyice ortaya çıkarak uzamış gibi görünür.
• Tavuklar kafaları kesildikten sonra yaşamaya devam eder! Doğru. Hem de öyle bir kaç dakika falan değil. Çünkü tavuğun beyninin, reflekslerini kontrol eden kısmı kafası kesildikten sonra vücutta kalır. Bu konudaki rekor kafasız bir şekilde 18 ay yaşayan bir tavuğa ait. Neyse ki gerçekten bir kuşbeyinliydi.
  
• Tavuk çorbası soğuk algınlığına iyi gelir! Laf tavuktan açılmışken çorbasını pas geçemezdik. Bütün dünyadaki annelerin bir bildiği var herhalde. Çünkü tavuk suyundaki bazı maddelerin anti-enflamatuar özelliklere sahip olduğu bulunmuş. Bu da tıkalı burunları açmak için bire bir. Tarifi için resme tıklamanız yeterli…
• Uzayda yerçekimi yoktur! Yanlış. Bunun suçlusu “sıfır yerçekimi” terimi. Yerçekimi her yerde vardır, uzayda bile. Siz astronotların uzay boşluğunda havada asılı durduklarına bakmayın, aslında onlar dünyaya doğru bir “serbest düşüş” halindeler. Dünyadan çok uzak oldukları için sadece yerçekiminin etkisi azalmıştır ama tam olarak yoktur denilemez. Örneğin, genelde uyduların olduğu, dünyadan 400 km.lik bir mesafede yerçekiminin %90′ını hissederler.
• Esnemek bulaşıcıdır! Evet, inkar edilemez bir gerçek. Belki bunu okurken bile esneyeceksiniz. Ama bunun neden böyle olduğu tam olarak bilinmiyor. Şempanzeler bile bir diğeri esnerken esnemeye başlıyorlar.
• Köpeklerin ağızları insanlardan daha temizdir! Doğru. Gördükleri herşeyi yalamalarına rağmen köpeklerin ağzı bilimsel olarak daha sterildir. Ama aslında ağızdaki bakteriler canlı türlerine göre değişiklik gösterir. Dolayısıyla bir türün diğerinden daha temiz olduğu söylenemez, sadece farklıdırlar.
  
• Güney yarıkürede sular ters yönde döner! Klozet ya da lavabodaki suların boşalırken ne yöne döneceğinin ne dünyanın dönüşüyle ne de yarıkürelerle alakası vardır. Tamamen suyun boşaldığı yerin şekliyle ilgilidir. Farklı lavabo, küvet vs.de kendiniz de deneyebilirsiniz.
• İnsanlar beyinlerinin yalnızca % 10′unu kullanırlar! Neredeyse 100 yıllık bir şehir efsanesi daha. Neyse ki doğru değil. Alttaki güzel MR taramasındaki renkli yerlerden de görüleceği gibi, insanlar serebral kortekslerini gayet iyi kullanırlar. Bu arada resimde emeği geçen Türk bilimadamına da dikkatinizi çekerim. Benim naçizane fikrim de vaktimizin yalnızca % 10′unu doğru kullanıyoruz. Çoğu zaman TV karşısında gereksiz programlarla resmen şu dünyadaki kısıtlı zamanımızı öldürüyoruz. Bunu iyi kullanalım yeter. Kortekste sorun yok, o uyurken bile tam kapasite çalışıyor.
  
• Foto: National Institute of Biomedical Imaging and Bioengineering and Dr. Kamil Ugurbil, University of Minnesota.

Ayaklarımızı ıslattıktan sonra bir kağıt parçasına basıyor ve ayak izimizi inceliyoruz. Uzmanlar insanların ayak tiplerini üç gruba ayırmış, biz de hangi grupta olduğumuzu tespit edince hangi tür ayakkabının içinde ayağımızın daha rahat olacağını görüp, spor ayakkabımızı ona göre alıyoruz. Alışverişe çıktığınızda ise ayakkabıcılık terimlerine aşina olmayanlar için vereceğimiz sihirli cümleleri kullanarak bilinçli bir şekilde ayakkabı almaya geldiğinizi ortaya koyma imkanı bulacaksınız. Böyle bilinçli bir müşteriyi kaybetmek istemeyen ayakkabıcı da ekstra indirim talebinizi karşılıksız bırakmayacaktır.

Soldan sağa doğru ilerleyelim :
1- Normal ayak : Ayak izinizde topuk ile parmakların arasında geniş ve eğimli bir hat var ise, ayağınız normaldir. Koşarken ayağınız topuğun dışına doğru basıyor ve şoku absorbe etmek için içe doğru yuvarlanıyor. Buna tıp ilminde pronasyon ( ing. “pronation” sözlük anlamı, yüzükoyun yatma) deniyor. Bu tip ayaklara sahip olan insanlar koşarken sıklıkla ayaklarını içe doğru yuvarladıkları için ayağı her tarafından sararcasına sabit tutacak modeller ideal. Ayakkabıcıda kullanacağınız sihirli cümle : Stabilize edici, dengeleyici ayakkabı istiyorum.
2- Düz Ayak : Eğer ayak iziniz ortadaki gibi, tam bir taban şeklinden oluşuyorsa, ayak kavisiniz düşük demektir. Koşarken ayağınız topuğun dışına basıp içe doğru aşırı yuvarlanıyor, ve aşırı pronasyon oluşuyor. Bu da dizlere fazladan yük bindirdiği için, yaralanma riski artıyor. Bu tür ayak sorunlarına karşı genelde ağır ayakkabılar üretiliyor. Ayakkabıcıdaki cümleniz : Hareket kontrolü sağlayan ayakkabı istiyorum.
3- Yüksek kavisli ayak : Eğer topuğunuz ile parmaklarınız arasındaki çizgi çok dar ise veya hiç iz yoksa bu ayak kavisinizin yüksek olduğunu gösterir. Pronasyonunuz çok düşük olduğu için ayağınız koşarken atacağınız adımları absorbe etmekte zorlanıyor demektir. Ayakkabıcıdan, yumuşak, iç yastığı yüksek, ayak hareketinizi destekleyici modeller göstermesini isteyin.

Eh, bize de bu kitabı henüz kurcalamayanlara, ya da “kitabı okudum, bir okula, kitaplığa bağışlayayım, bilgisayarımda da bir nüshası bulunsun” diyenlere yüklemeleri için buradan linkini vermek kalsın.

Acaba eskiden neler olmuş diye bir kurcalayayım dedim ve işte Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü verilerine göre şimdiye dek kaydedilen bazı uç değerler şöyle:

En yüksek sıcaklık

Türkiye: 48.8°C Mardin-Kocatepe 14 Ağustos 1993
Dünya: 58°C, El Azizia Libya, 13 Eylül 1922

En Düşük Sıcaklık

Türkiye: -46.4°C Van-Çaldıran 9 Ocak 1990
Dünya: -89.2°C, Vostok-Antarktika, 21 Temmuz 1983

Yıllık En Yüksek Toplam Yağış

Türkiye: 4045.3 mm Rize 1931
Dünya: 2646.7 cm, Cherrapunji-Hindistan, Ağustos 1860

İlk önce çok garip Rize’ye daha çok yağmur yağmış dedim ama dikkatlice bakınca Rize’deki yağışın mm olduğunu ve Hindistan’daki inanılmaz yağışın cm olduğunu farkettim.

Yıllık En Düşük Toplam Yağış

Türkiye: 114.5 mm Iğdır 1970
Dünya: 0.08 cm, Arica-Şili, 1970

Günlük En Yüksek Yağış ise 11 Aralık 1971′de 469.9 mm ile Kemer’de gerçekleşmiş. Diğer bir deyişle 1970 yılının tümünde Iğdır’a düşen yağışın tam 4 katı 1 günde Kemer’e bardaktan boşanırcasına yağmış.

Her millet gururla söyler milli marşını ve tabii ki bizim marşımızda olduğu gibi hepsinde de ilk satır en coşkuyla söylenenidir. Hatta milli maçlarda çoğu seyircimiz, marş biter bitmez takımını   ” Heeeeyyyy …!!!” diye coşkuyla destekleyen ilk taraftar olabilmek için “Hakka tapan milletimin istiklal” dizesini en önce bitirme yarışına girer gibidir. İstiklal marşının daha da bir coşkuyla okunduğu (okutturulduğu !) farklı durumlar da mevcuttur :

Tüm bunlar da milli marşların ilk dizesinin önemini gösteriyor. Kurcalayalım bakalım birtakım başka ülkelerin milli marşlarının ilk dizelerinde neler söyleniyormuş :

1-Seo dhibh, a chairde, duan o glaigh -
(Bir şarkı söylüyoruz, bir asker şarkısı) – İrlanda

2-Qi maame, Suomi, synnyinmaa -
(ey, yurdum, yurdum, anavatanım) – Finlandiya

3-Viva Espana! -
(Çok yaşa İspanya!) – İspanya

4-Qianjin! Ge minzu ying ziongde renmin -
(İleri! Tüm vatandaki kahraman halkımız) – Çin

5-Se gnossio apo tin kopsi -
(Seni tanıyorum, kılıcından) – Yunanistan

6-Rheth fla mu rit te per bashkuar -
(Bizi savaşta birleştiren bayrak) – Arnavutluk

7-Oh, say can you see, by the dawn’s early light -
(Söyle, görebiliyor musun şafağın ilk ışığında) – A.B.D.

8- Wilhelmus van Nassouwe Ben ick van Duytschen bloet -
(Nassau’lu Wilhelm, ben Alman kanındanım) – Hollanda

9- Principaute Monaco ma patrie -
(Monako Prensliği, anavatanım) – Monako

10- Azerbaycan! Azerbaycan! Ey kahraman evladın şanlı vatanı!

Soru 1- Tanıdığınız bir bayan var ve kendisi hamile. Daha önceden 8 çocuk doğurmuş bu bayanın üç çocuğu sağır, ikisi kör, biri zihinsel özürlü ve kendisi de frengili ; bu bayana kürtaj yaptırmasını tavsiye eder misiniz?

Soru 2- Yeni bir dünya lideri seçme zamanı
gelmiş ve  sizin oyunuz belirleyici durumda. Aşağıdaki adaylardan hangisini seçerdiniz :

Aday A- Karanlık politikacılarla işbirliği yapıyor. İki tane metresi olmuş. Sigaraları uç uca ekliyor ve günde 8-10 martini içiyor.

Aday B- İki defa işinden kovulmuş, öğlene kadar uyuyor, üniversitedeyken afyon içmiş ve her akşam yarım şişe viski bitiriyor.

Aday C- Madalyalı bir savaş kahramanı. Et yemiyor. Sigara içmiyor. Bazen bir iki bira içiyor ve evlilik dışı ilişkisi olmamış.

Önce bu soruyu cevaplayın sonra aşağıya ilerleyin.

.

.

.

.

.

.

.

.

Aday A- Franklin Roosevelt’tir

Aday B- Winston Churchill’dir

Aday C- Adolf Hitler’dir.

Bu arada, birinci soruya da evet cevabı verdiyseniz, Beethoven’i öldürmüş bulunuyorsunuz. İnsanlar hakkında kesin bir yargıya varmadan, bir defa daha düşünmemiz gerektiğini hatırlatıyor bence.

Zaten Vasari’nin Giocondo’yu tarifinden de bambaşka bir tablodan bahsettiği anlaşılıyor : “Kalın kaşlar” (hiç mi kalın kaş görmedik), “tamamlanamamış bir eser”, gibi. Buna karşın asıl resmin karakteristik özellikleri olan, çok zarifçe kavuşturulmuş ellerden, yumuşak bakışa karşın fondaki vahşi manzaranın tezatından hiç bahsetmemiş. Muhtemelen Vasari, dünyanın belki de en ünlü portesi olan bu tabloyu hiç görmemiştir bile.

Peki kime ait bu gizemli bakış? Leonardo’nun yaşadığı yer, dönem, çevresi gibi kriterler gözönüne alındığında bütün işaretler, Napoli kralının torunu, ve Milano kontu’nun dul eşi kontes Isabella d’Aragon’u (1470-1524) göstermekte.

Kendisi de aynı Leonardo gibi 15. yüzyılın sonlarında Milano Sarayı’nda yaşamıştır. Dolayısıyla, saray ressamı Leonardo’nun, sarayın kontesinin resmini yapmamış olması şaşırtıcı olurdu. Hatta muhtemelen birden fazla defa yapmıştır. Çünki şu anda Louvre’da sergilenen resme ait (ondan birkaç yıl önce yapılmış olan) iki de eskiz mevcuttur. Leonardo, Milano’dan yüzlerce kilometre uzaklıktaki Floransa’lı bir tüccar eşinin resmini, üzerinde defalarca eskiz çalışmaları yapacak kadar önemsemesi mümkün görünmemekte.

Tüm bunlara bir de tuz biber olarak, Isabella’nın tanımlanmış diğer portreleri ile “Mona Lisa” ‘daki yüzü karşılaştırırsanız, benzerliği gayet net olarak görebilirsiniz.

Gelelim sanat tarihçileri ile estetik cerrahi uzmanlarının bu tablodaki diğer bir ayrıntı hakkındaki ilginç bir tespitlerine:
Bu ünlü gülümseme pek doğal görünmüyor, arkasında ağız, diş veya çene dokularını ilgilendiren bir problem olabilir mi? Arkeologlar, Isabella’nın kafatasını incelediklerinde, dişlerinin simsiyah olduğunu ve siyah tabakayı çıkarabilmek için diş minelerinin kazındığını tespit ettiler. Dr. Filippo Surano adlı İtalyan bir doktor da gülüşün doğal olmadığını, bunun sebebinin de mental strese bağlı aşırı diş gıcırdatma ve diş sıkma (Bruxizm) alışkanlığından kaynaklandığını iddia etmiştir. Surano’ya göre uzun süre bu gülümsemeyi koruyarak poz vermeye çalışmak, gıcırdatmayı tetiklemiş olabilir. “Meşhur olmanın da o kadarcık bedeli olsun değil mi yani ?” mi demek gerekir bu durumda?

Ama önce meşhur tabloya sonra da aşağıdaki diş gıcırdatma mağduru ağıza bir baktığımda, sanki zamanında, “Mona Lisa” ‘nın etrafındakileri
-Espri yapmayın gülerim haaa….! diyerek tehdit etmiş olabileceğini düşünmekten de kendimi alamıyorum.