Acaba zebralar beyaz renkli olup siyah çizgili midir, yoksa siyah renkli olup beyaz çizgili midir ?
Zebralar günümüzde sahip oldukları çizgili pijamalarını milyonlarca yıl süren bir evrim sonucu geliştirmişler. Zebranın siyah beyaz pijamasının onu nasıl kamufle edebildiği sorunsalını (!) kurcalamadan önce, zebra deyince akla ilk gelebilecek soruyu soralım. Zebra beyaz tenli olup siyah çizgili bir kıyafet mi giymiştir, yoksa kendisi aslında çukulata renkli olup beyaz çizgili bir pijamaya mı sahiptir…

zebra

Her zebranın deseni kendine özgüdür, birbirinden farklıdır.

Buradaki desen farkı kalıtsaldır. Yani seçici pigmentasyondan söz edilebilir. Deriye rengini veren pigmentler, melanosit hücrelerinden oluşur. Hangi melanositlerin zebraya pigmentini vereceği belirli kimyasal uyaranlarla iletilir. Bu çizgili şablonun hangi aşamada başladığı tam olarak bilinmese de bebeğin embriyonik döneminde geliştiği tahmin edilmekte.

Peki zebra ne renktir ?

Bu konuda bir araştırma yapıldığında pek çok önerinin ortaya atıldığı görülecektir. Ancak zoologların genel görüşü, zebranın “siyah derili bir hayvan olup beyaz çizgiler taşıdığı“dır.

Konuyu biraz derinlemesine düşündüğümüzde gerçekten mantıklı olan da budur. Çünkü çizgili şablon, aktif pigmentler (siyah) ve tutulan pigmentler’den (beyaz) oluşmaktadır. Yani derinin rengi siyahtır, beyaz yerler ise pigmentasyonun (boyamanın) gerçekleşmediği yerlerdir. Yani zebranın tüylerini traş edecek olursak altında siyah bir derinin bulunduğunu görürüz.

Gelelim çizgili pijamanın zebrayı nasıl koruduğuna, kamufle olmasına nasıl katkıda bulunduğuna :

Yaban hayatını gösteren pek çok belgeselde aslanın pençleleriyle bir zebranın sırtından asılıp, boğazından yakalayıp öldürdüğüne şahit olduğumuzda zavallı zebraya en fazla birkaç saniye için olsa da acır, sonra da bunun doğanın bir kanunu olduğunu hatırlar ve unutur geçeriz, ancak doğanın bu kanunundan çizgili pijaması sayesinde yırtan zebralara ne demeli ?

Her ne kadar bize yeşil çimenler arasında siyah-beyaz çizgili bir hayvanın saklanmasının mantığını anlamak zor olsa da bu çizgiler bir evrim harikası. Aslında zebranın siyah-beyaz, çimenlerin yeşil ya da sarı olması farketmiyor, çünkü zebranın baş düşmanı aslan renk körüdür. Dolayısıyla bu düşmandan saklanırken önemli olan şablonun rengi değil çizgilerdir. Yani aslan, uzun yeşil bir bitki örtüsünün içinde hareketsiz duran bir zebrayı, gözden kaçırabilir.

tam ortaya bakınız ve şaşı olunuz

Bunların içinde tek bir zebrayı ayırdedemediği için de bir saldırı planı geliştirmememekte, hatta hangi zebranın ne tarafa hareket ettiğini bile gözlemleyememektedir. Dolayısıyla sürüdeki küçük ve zayıf zebraları ayırdetmesi de güçleşmektedir.

Zebraların aslanları zorlayan bu şablonları, kendi aralarında bir sorun oluşturmaz; her zebranın deseni ayrıdır ama, zebra bildiği desen şablonundan kendi sürüsünü bile ayırdedebilir.

* Dünyada 16.000 arı türü yaşamakta, çoğu yalnız yaşayan bu türlerin yalnızca % 5′i sosyal ve en yaygın türleri de bildiğimiz bal arısı. Farklı kökenden gelen 3 insanın kavga etmeden duramadığı dünyamızda, 80.000 kadar arı türü de tek bir kovanda huzur içinde koloni oluşturmakta.

* Erkek arıların tek işlevleri kraliçe arıyla çiftleşmek. Eğer kovanda bir yiyecek kıtlığı olursa, işçi arılar hemen bu tembel damızlıkları kapı dışarı ediyorlar. Ama aslında bu zavallı erkek arılar çiftleştikten hemen sonra karınları parçalanmış bir şekilde ölüyorlar. Çünkü üreme organları kraliçenin içinde sıkışıp kalarak kopuyor.

* Kraliçe arı ise, pek de zeki olmayan bu ve benzeri bir sürü erkek arıyla çiftleşerek 70 milyondan fazla sperm toplayana dek katliama devam ediyor.

* İşin ilginci 1660′larda Hollandalı bilim adamı Swammerdam kovandaki büyük arıyı inceleyip, yumurtalığı olduğunu keşfedene dek kraliçe arının Kral olduğu sanılıyordu.

* Avustralyalı bilim adamları arıların insan suratlarını ayırabildiğini keşfetmişler. Arılara siyah beyaz fotoğraflar gösterip, artık nasıl yaptılarsa arıların verdikleri doğru cevapları ödüllendirerek bunu ispat etmişler. Los Alamos laboratuvarlarında ise arıları bomba tespitinde kullanmak üzere eğitmişler. Birazcık şekerli su ödülüyle bomba yapımında kullanılan maddelerin kokusuna karşı hassaslaşan arıların kokuyu alınca antenlerini havaya diktiklerini tespit etmişler. Bkz.üstteki fotoğraf. Pentagon destekli bomba tespit uzmanı arı yetiştirme çalışmaları tüm hızıyla devam ediyor.

* Bir arının size doğru yaklaşırken duyduğunuz ve eyvah ayvayı yedik dediğiniz vızıldama sesi dakikada 11.400 kere çırptığı 4 kanatından gelmektedir. Saatte ortalama 25 km hıza ulaşmak için de bu kadar çabalamaya değer mi diye de düşünmek lazım…

2- Kediler fare yer : Herhalde bu da Tom ve Jerry’nin yaratıcılarının bir fantazisi olarak hayatımıza yerleşmiş bir durum; kediler, farelerle oynamayı ve oynarken onları öldürmeyi severler. Bu, ana menüde fare tercih ettikleri anlamına gelmez. Kediler onun yerine, eğer yakalayabilirlerse tavşan, solucan ve çekirgeleri yemeyi tercih ederler. Çok zor durumda kalmadıkça fare yemezler.

3- Kediler yıkanmayı sevmezler : Kangal köpeği ile birlikte, ülkemizin simgesi olması için daha çok çaba sarfetmemiz gereken Van kedisi gibi pek çok kedi cinsi, suyu çok sever. Kedilerin sevmediği şey, insanların onları suya girmeye zorlamasıdır.

4- Kedilerin mırıldanması, keyiflerinin yerinde olduğunu gösterir : Buyrun bu da bir yanlış inanış, kediler korktuklarında ya da bir yerleri ağrıdığında da mırıldanırlar. Mırıldanmalarının anlamı aslında:”Heey sen, herkimsen, benim adım kedi, bana biraz daha ilgi gösterir misin ?” demektir. Örneğin yeni doğmuş ve daha gözleri açılmamış kediler de annelerinin kendilerini bulması için mırıldanarak ona seslenirler.

5- Kediler karanlıkta iyi görebilirler : Kediler karanlıkta biz insanlar ne kadar iyi görüyorsak o kadar görebilir. Ancak kedilerin retinalarının arkasında, Tapetum Licidum adı verilen bir ağ tabaka vardır. Bu tabaka gelen ışığı yansıtır. Böylece ışık retinaya önden ve arkadan olmak üzere iki kere yansır, ve daha etkin şekilde iş görmüş olur. Buna ilaveten retinalarında uvuladan (renkleri görmeleri sağlayıcı) daha fazla reseptör (görme kuvvetini arttırıcı) vardır. Böylece alacakaranlıkta göreceli olarak daha iyi görebilirler.

6- Önünüzden karakedi geçmesi uğursuzluk getirir : Eh yani insaf, bu kadar yanlış inanıştan sonra yukarıdaki şirin karakedicik resmini de boşuna koymadım herhalde

Demem o ki, yük taşıyıp çalıştıklarında 1 hafta, çalışmayıp dinlendikleri zaman 2 hafta susuz yaşayabilen bu mucize hayvanların asıl sırları, vücut ısılarının yüksek olmasından geliyor (terlemeye başlayana kadar vücut ısılarının 40 dereceye ulaşması gerekiyor). Üstüne üstlük su kaybını azaltmak için, verdikleri nefesteki nemi bile geri alma yetenekleri var! Geceleri uyurken burunları, verdikleri nefesteki nemi geri alıyor. Serinletme sistemleri bununla da bitmiyor; sırtlarındaki kıllar güneşten korumak üzere çok sık ve kalın, buna karşın karınlarındakiler ise ince ve seyrek olduğu için vücut ısısını aşağıdaki gölgeye veriyor böylece yansıma azalıyor. Hele bir de develer geviş getirirken uzun kirpiklerinin arkasından öyle melul melul bakarlar ki, doyum olmaz. Bu uzun kirpikler de boşuna değil tabii; çöllerde sık sık çıkan çöl fırtınalarında gözlerini daha iyi korumak için!

Tanrı bunu uygun görmüş.

Tanrı köpeği yaratmış, ve demiş ki;” Sen bir köpeksin, insanların evine bekçilik edeceksin ve onun en sadık dostu olacaksın. Sana verilen kemikleri yiyeceksin, kimileri sana tekme atacak, sen de havlayacaksın ve 25 sene yaşayacaksın, sen bir köpek olacaksın !”

Köpek yanıtlamış; “Ben bir köpek olacağım, ama 25 sene çok fazla, bana 15 sene yeter.”

Tanrı bu isteği kabul etmiş.

Tanrı maymunu yaratmış ve demiş ki;” Sen bir maymunsun, daldan dala sıçrayacak, seni izleyenleri bir palyaço gibi eğlendireceksin ve 20 sene yaşayacaksın, sen bir maymun olacaksın.”

Maymun yanıtlamış; ” Ben bir maymun olacağım, ama ağaç tepelerinde 20 sene çok fazla, 10 sene yeter bana.”

Tanrı bunu da uygun görmüş.

En sonunda Tanrı insanı yaratmış ve demiş ki; “Sen bir insansın, muhakeme yeteneğine sahip tek canlı olacaksın. Kendini diğer hayvanlardan ayıracak zekaya sahip olacaksın. Dünyanın hükümdarı olacaksın ve 30 sene yaşayacaksın, sen bir insan olacaksın !”

İnsan yanıtlamış; “Ben bir insan olacağım ama 30 sene çok az Tanrım, bana;

Eşeğin istemediği 20 seneyi,

Köpeğin istemediği 10 seneyi ve

Maymunun istemediği 10 seneyi de ver.”

Ve Tanrı bu isteği de kabul etmiş.

O gün bu gündür insan 30 sene insan gibi yaşar, sonraki 20 senede eşek gibi çalışıp, sırtında o yük senin bu yük benim, debelenir durur. Sonra biraz yaşlanır ve 10 yıl kadar köpek gibi evinin bekçisi olur, bazen sert kemikleri ısırmak zorunda kalır, tekme yer ve havlar. Derken emekli olur ve son yıllarında da maymun gibi yaşar: Bir çocuğunun evinden diğerine zıplar, ve torun eğlendireceğim diye palyaço gibi girmediği kılık kalmaz.

Click here to view the embedded video.

Yılanlar kuşlarla ne kadar akraba ise, örümcekler de o kadar böcektir. Örümcekler ayrı bir canlı türü olan arachnidler sınıfındandır ve onları böceklerden ayıran birkaç farktan en önemli ve belirgin olan ikisi şunlardır:

Birincisi tüm böceklerde olan duyargaları (ya da “anten”leri) yoktur.

İkincisi böceklerin üç çift bacağına karşın onların dört çift bacağı vardır.