Archive for the 'Eskileri Kurcalayalım' Category

Sahnede kaybolan bir hokkabaz tam 14 ay sonra ortaya çıktı !

Eskiden bir Doğu Bloku vardı. Demirperde ülkeleri de denirdi ve Batıda, o sistemi kötülemek için komünist yönetimin katılığı ve orada yaşayan insanların çektikleri hakkında olmadık hikayeler anlatılır, efsane ile karışık mesajlar verilir, Batı tarafındakilerin oturdukları yerde oturmaları, hallerinden hayatlarından şikayet etmemeleri hedeflenirdi. İnternetin, televizyonun olmadığı bir devirde, baş aktör rolündeki radyo ve gazeteler için başlıbaşına bir malzeme kaynağıydı bu. Hele işin içine biraz da gizem kattınız mı, doyulmazdı asparagasın tadına. O günlerde okuyanların kimbilir ne tür yorumlar yapmalarına sebep olmuş böyle bir “haberi”, x.x.1963 tarihli Hürriyet gazetesinden  Read the rest of this entry »

Klazomenai ve zeytinyağı

Anadolu’nun en eski zeytinyağı işliği yeniden ayağa kaldırılıyormuş. İzmir’in Urla ilçesinde, antik Klazomenai kentinde bulunan işlik, İÖ 6. yüzyıla tarihleniyor.Bilinen en eski zeytinyağı işliği ise Kudüs’te.İÖ 630′lu yıllara tarihlenen bu işliğin üretim kapasitesi ve teknolojisi Klazomenai’dekine kıyasla oldukça düşük.

olive press

Eskidünya’nın zeytinyağı üretim teknolojisine büyük katkı sağladığı düşünülen işlikte bileşik kaplar esasına dayalı üretim yapıldığı biliniyor. Bu teknolojinin Roma dönemine kadar kullanıldığı başka bir işliğe rastlanmamış olması burayı Anadolu’nun kendine özgü keşiflerinden biri yapıyor.
Tamamlanacak restorasyon ile işlik iki bin beş yüz yıl önceki haline getirilecek.
İşlikte kullanılan teknik, hidrolikten anlayan bir toplumun varlığını gösteriyor. Yağhanenin işleyiş aşamalarının başlangıcında yedi metre uzunluğunda, çatı tavanından aşağı uzanan bir mil yer alıyor. Milin ucundaki silindirik taşlar asmakattaki işçinin yardımıyla dönüyor. Değirmende ezilen zeytinler baskı tablasındaki torbalara konulup püre haline getiriliyor. Buradan çıkan yağ, bir kanalla üç gözlü yağ ayrıştırma düzeneğine akıyor. Bu düzenekte orta göze akan zeytinyağı ve kara su karışıyor. Ancak bir süre dinlendirildikten sonra kara su ve tortu dibe çöküp zeytin yağı üstte kalıyor. Dibe çöken kara su ise orta gözden açılmış bir delikle diğer göze doluyor. Zeytinyağı uygun kepçe ve kaplarla alınıp bekletiliyor. Ardından Klazomenai’ye özgü kuşak bezemeli amforalara konan yağ depoya taşınıyor. Amforaların üzerine yazılan `K’ harfi de kentin markası olarak kullanılıyor. Anakayaya oyulduğu için iyi korunagelen yağhanenin iki evreli olduğu saptanmış. İlk evrede sadece kent ihtiyacını karşılayacak miktarda üretim yapılırken, ikinci ve asıl evresinde farklı coğrafyalara yağ gönderen bir fabrika niteliğinde çalışmış. Her iki evresinde de kullanılan zeytin kırma değirmeni Anadolu’nun zeytinyağı üretme teknolojisine önemli bir katkısıdır. Ağır pres işlemi ve baskı sırasında bucurgat kullanılması ise büyük kapasiteli üretime yönelik girişimler olarak değerlendiriliyor. Günde dört yüz litre yağ üretilebilen işlikte beş ya da altı işçinin çalıştığı sanılıyor.
Atölyenin iç aksamları kestane ağacından yapılıyor. Tamamen elle işlenen ağacın özelliği dayanıklı olması. Zeytinin kırıldığı değirmen kısmında ise Urla’ya özgü taşlar kullanılıyor. İki yapının da çevre duvarlarının örülüşünde yaklaşık dört bin kerpiç kullanılması planlanıyor. Hayvan gübresi, saman ve keçi kılı karıştırılarak hazırlanan kerpiçler, 40×40 santimetre boyutlarında, 12 santimetre kalınlığında dökülüyor. Kapı menteşeleri ve diğer demir aksamlar da o dönemin özelliklerine uygun olarak hazırlanıyor.

18 Aralık ….

1111 – İslam düşünürü İmam Gazali ölmüş.

1865 – ABD köleliği resmen kaldırmış.

1879 – İsveçli ressam Paul Klee doğmuş.

paul klee.jpg

1941 – Japonya, Hong Kong’u işgal etmiş.

1946 – Aslında 1945′de kurulan IMF faaliyete başlamış.

1947 – Yönetmen Steven Spielberg doğmuş.

17 Aralık ….

1777 – Fransa, İngilizlere gıcıklık olsun diye ABD’yi resmen tanımış.

1903 – Wright kardeşler kendi yaptıkları uçakla 12 saniyelik ilk uçuşlarını yapmış.

ilk uçuş

1926 – Uşak şeker fabrikası açılmış.
1979 – Stan Barrett, arabayla ses hızını geçen ilk pilot olmuş.

1983 – Erdal İnönü SODEP genel başkanı olmuş.

1989 – Ankara’da hava kirliliği yüzünden okullar tatil edilmiş.

1995 – Kofi Annan (Gana) BM Genel Sekreteri olmuş.

16 Aralık ….

1724 – Türkiye’de ilk kitap basılmış.

1809 – Bugünün Güney Afrika’sında Transvaal Cumhuriyeti kuruluşunu ilan etmiş.

1916 – Rasputin St.Petersburg’da bir grup soylu tarafından öldürülmüş.

1928 – İngiliz bilimkurgu yazarı Arthur Clarke doğmuş.

1932 – Samsun – Sivas demiryolu açılmış.

1948 – Fransa, Kamboçya’ya bağımsızlığını vermiş.

1949 – İlk İsveç otomobili (SAAB) üretilmiş.

first saab.jpg

1969 – Boğaz Köprüsü’nün ihalesi tamamlanmış.

1972 – Amerikan uzay aracı Apollo 17 sonuncu insanlı ay yolculuğundan dönüşe başlamış.
1992 – Sigaradaki tekel kalktıktan sonra Philsa sigara fabrikası açılmış.

15 Aralık ….

1806 – Napolyon Bonapart Polonya, Varşova’ya girmiş.

1890 – Siu’ların şefi Oturan Boğa, Güney Dakota’da polisin tutuklama girişimi sırasında öldürülmüş.

1915 – İngilizler Gelibolu’dan çekilmeye başlamış.

1936 – Ankara 19 Mayıs Stadyumu Başbakan İsmet İnönü tarafından açılmış.

1939 – “Rüzgar Gibi Geçti” filmi Atlanta’da gösterime girmiş.

1941 – 769 Rumen Yahudisi yolcusuyla Filistine gitmekte olan Struma gemisi İstanbul’a gelmiş, hiçbir ülkenin almaması ve iniş izni verilmemesi sonucu 23 Şubat 1942′de limandan ayrılan gemide 7 gün sonra (nedeni bilinmeyen?) bir patlama sonucu 1 kişi hariç kurtulan olmamış.

struma.jpg

1966 – Walt Disney ölmüş.

1970 – Sovyet uzay aracı Venüs gezegeninden ilk mesajını yollamış.

1986 – Naim Süleymanoğlu Türk vatandaşı olmuş.

2001 – Piza kulesi 11 yıllık bir güçlendirme çalışmasından sonra tekrar ziyarete açılmış.