Archive for the 'Deyimleri Kurcalayalım' Category

Sağlam kafa nerede bulunur

»Mens sana in corpore sano«

Romalı şair Juvenal’in (Decimus Iunius Iuvenalis, M.S. 1.yy sonları-2. yy başı) bu sözleri, dilimize “sağlam kafa, sağlam vücutta bulunur” şeklinde tercüme edilegelmiştir.
Aslında şair Juvenal, bu sözlerle tamamen başka bir şey söylemek istemişti. Şiirlerinden eksik olarak alıntılanan bir bölümde »Orandum est ut sit mens sana in corpore sano« yani, “Sağlıklı bir vücutta sağlıklı bir ruhun bulunması tercih edilir” diyordu.

Bununla da şair, övgüde bulunmuyor , insanların vücut geliştirme, gladyatör savaşları vs. konusundaki takıntılarına karşı olduğunu belirtiyordu. Günümüz terimleriyle, yağlanmış Romalı gladyatör kaslarına tepkisi: “Ah ne güzel olurdu şu kaslı maymunlar bir de düşünebilselerdi !” olurdu.

Bkz. Resim 1; sağlam vücutlu bir adam, ustasına selam çakıyor :

heil arnold

İki Dirhem Bir Çekirdek

Keçiboynuzu çekirdeği doğada ağırlığı hiç değişmeyen bir tohumdur.Adına “Karat” denir, kuyumculuktaki karat sözcüğü buradan gelmektedir. Bu nedenle tarihte hep ağırlık ölçüsü olarak kullanılmıştır. 4 tanesi 1 Dirhem eder. Dirhem değişmekle birlikte 3 Gr. Lık bir ağırlığa karşılık gelir. Satıcı 2 Dirhemlik bir şey satarken (8 çekirdek), lütfedip 1 çekirdek fazla tartarsa bu, malı alan kişinin itibarını gösterir. Olağandan fazla giyinen, süslenen kişilere de “İki dirhem bir çekirdek” denmesi bundan kaynaklanmaktadır.