Karayollarında iki yol birbirini keserse ne olur? Öncelikle arabalar o dörtyol ağzına gelince yavaşlar kontrollü bir şekilde geçer. Yolun trafik yükü arttıkça arabalar yavaşlamamaya ve kazalar artmaya başlar. 3-5 kişi orada öldükten sonra bir trafik ışığı konur. Aynı yolun başka yerlerinde de başka kazalar sonucu zaten bir sürü trafik ışığı olduğu için trafik iyice kilitlenir. Daha sonra en işlek kavşaklara mümkünse alt ya da üst geçit, hatta yer müsaitse yonca yaprağı şeklinde kavşaklar yapılarak trafik akışı sağlanır. Ama bu yollar da mutlaka bir darboğaza gelip gene tıkanır.

Büyük şehirlerimizde şimdiye kadar yapılan buydu ama henüz bunun ötesine geçemedik (alt-üst geçişleriyle Disneyland’e benzeyen Ankara hariç, tüm yayalar zorunlu olarak merdiven inip çıkma egzersizi yapıp zinde kalıyorlar).

Peki kişi başına düşen araç sayısı bizimkini geçen ülkelerde ne yapıyorlar? Ne yapacaklar, trafiği rahatlatmak için Melih Gökçek’i kıskançlıktan çatlatacak projeler yapıyorlar. Orada da çok eleştiriliyorlar ama sonuçta her zaman araba sahipleri galip geliyor. 4×4 arabaya 4×4 kavşak yakışır deyip mesela 16 yolu hiç ışıksız birbirine bağlıyorlar. Bu konudaki en meşhur örnek İngiltere Birmingham’daki Gravelly Hill alt-üst-sağ-sol-üstün de üstü vs geçişleriyle arapsaçına benzeyen kavşak projesi.

Yolların karmaşıklığı dolayısıyla literatüre Spagetti Kavşağı terimini kazandıran bu projenin planlaması 1958′de, inşaatı da 1968′de başlamış ve 1972′de hizmete girmiş.

Yaklaşık 235 milyon YTL ye malolan projede tam 18 tane yol birbirine ışıksız ve kavşaksız olarak bağlanmış ve yapımında en yükseği 24.5 m olan 559 beton sütun, 13.000 ton çelik destek, 134.000 m³ beton kullanılmış. Yapıldığı zaman İngiltere’nin ilk, Avrupa’nın da en büyük serbest geçişli yolu olan kavşağı şu anda günde 150.000 araç kullanıyor. Meraklısına uydu fotoğrafı burada.Amerika, Atlanta’daki başka bir arapsaçı kavşağı da günlük 300.000 araç trafiği, 14 köprüsü ile ayrı bir dev.

Diğer bir devasa kavşak da yapımı Aralık 2005′de biten Dallas köprülü geçişi. Yan yollarıyla beraber 5 katlı yol örgüsü, en yükseği 37m olan tam 37 köprüden oluşuyor. “High Five” ismini de 5 katlı yapısından alan proje 2006′da en iyi kamu projesi ödülü almış.

Diğer örnekler için wikipedia‘ya bakabilirsiniz.

Bir hayvansever olarak sirklerde hayvanlara çeşitli şaklabanlıklar yaptırılmasından ve bunların da çok akıllı özel eğitilmiş hayvanlar olarak lanse edilmesinden hiç hoşlanmam. Genelde hayvanları aç bırakarak ya da cezalandırarak istediğiniz davranışları yapması için “eğitmek” yani bir şartlı refleks kazandırmak pek zor değil. Aşağıdaki videoda Richard Norton adlı bir kediseverin en fazla 5 dakikalık seanslarla 3 gün içinde toplamda net 28 dakikada kedisine ışık düğmesine basmayı öğretişini göreceksiniz. Adamın bir iddiası yok sadece biraz sabırla bunu yapmanın ne kadar kolay olduğunu gösteriyor.