Bu makaleyi yazmak aklımdan geçmeye başlayalı beri sokaklarda gezerken arabalara bakmaktan başım döner oldu. Arabaların yanlarında neden illa çizgi şeklinde plastik ya da metalden bir ek parça, boya ya da ona benzer bir oluşum vardır? Bunun aerodinamikle mi bir ilgisi vardır? Neden illa böyle bir süse gerek duyuluyor?

Birbirine şu ya da bu şekilde benzeyen son yılların balina (yunus) tipi arabalarından tutun da eski gözağrımız şahinler doğanlara kadar neredeyse yan kapılarında çizgi olmayan araba yok gibi. Budur efendim, çizgili mi, çizgisiz mi diye sağa sola bakmaktan kafam dönmeye başlayınca “kurcalayayım şunu da rahatlayayım” dememin sebebi.
Bu çizginin mucidi, araba modeli çizimini bir meslek haline getiren ve araba model çizimi yapanların Tanrısı gözüyle bakılan müteveffa bay Harley Earl imiş (1893-1963); kendisi işbu çizgiyi ilk olarak aşağıda görülen Cadillac La Salle 1927 model araçta uygulamış :

Resimde çok net görülmese de üst kenardaki metalik çizgi, sadece bagaj bölmesinden yan kapının üstüne kadar gelmiyor, aynı zamanda kaportanın üst yanında da beyaz renkle devam ediyor. Alttaki çizgi de kapının altından arka tekerleğin çamurluğuna kadar gidiyor. Sebebi sorulduğunda: “Bu çizgi, arabanın daha uzun ve daha yere yakın görünmesini sağlamak konusunda bir çabaydı, daha sonraki modellerde cetvelle çizilmiş düz bir çizginin lakayıtlığı yerine, elle çizilmiş gibi duran ve arabayı daha bir bütün haline getiren, karakterli yapan şekilli çizgiler yaptık.” açıklamasında bulunmuş. Earl, yan çizgi konusundaki tutumunu sonraki yıllarda çizdiği modellerde ısrarla kullanmış ve iyice yerleşmesini sağlamış. Aşağıdaki 1953 Corvette’te ise çizgiler neredeyse şimşeği andırırcasına arkaya doğru inceltilerek iyice belirgin hale getirilmiş :

Arabanın fonksiyonelliğine hiç bir katkısı olmayan bu çizgiyi sadece görsel açıdan ele almak tabii ki işi yarım bırakmak olur. Olayın bir de insan psikolojisi yönüne bakacak olursak ortaya ilginç sonuçlar çıkıyor. Beden dili uzmanlarına göre insanoğlu kenar, köşe, ve düz çizgi gibi lineer (çizgisel) şekillerden çok etkileniyor. Bunun arka planında ise homo sapiens öncesi atalarımızın ağaçlar(dikey) ve dallarla(yatay) olan etkileşimi bulunuyor. Neticede çizgisel bir şekil olan bir kolyenin bile onu takan insanı daha uzun boylu göstermesi gibi, arabadaki yatay çizgi de, gözümüzde o aracı daha uzun ve hızlı kılıyor. Bunun fiziksel açıklaması da, primer görsel korteksimizin bir katmanının yön bulma ile ilgili seçici nöronlara sahip olması ve bu nöronların sadece yatay-dikey çizgilere ya da onların arasındaki açılara karşılık veriyor olmaları.

Hele bir de işin içine kırmızı + coupe + güzel havalar girdi mi değmeyin nöronlarımın keyfine……

This entry was posted on Saturday, February 3rd, 2007 at 3:33 and is filed under Merak Ettiklerim. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.