Çaydaki kafein
“Kahvede kafein, çayda da tein vardır. İkisi ayrı şeylerdir.” diyenler, çay içtiklerinde unutmamalıdır ki, çaydaki “tein”, sadece kafeinin farklı bir adıdır. Aradaki fark, çaydaki kafeinin şeklinin değişik ve yoğunluğunun daha az olmasıdır.
Çay, insanoğlunun en eski içeceklerinden biri. %5 oranında kafein (tein), %12 oranında da tanin içerir. Kalsiyum, Magnezyum, İyot, Fosfor ve Klorofil mineralleri olduğu kadar, az miktarda B vitamini kompleksleri de içerir. Çay, etkisini, demlenme süresine bağlı olarak tein ya da tanin üzerinden gösterir. İki ya da üç dakika arasında demlendiğinde tein, beyni canlandırıcı, dört ila beş dakika arası demlendiğinde tanin, mide bağırsak mukoza dokusunu rahatlatıcı etki göstermekte.
Tein ve taninin değişimli etkisinin kimyasını biraz daha inceleyelim diyerek yazıyı sürdürürsek, bu yazıyı okuyanlar,
a) kuru kuru oturanlar, ya da
b) güzel bir çay demleme eğilimine girenler olarak ikiye ayrılacaklardır (ama dışarıda, diyelim ki bir internet kafedelerse, “usta çek bir ince belli, mukoza canlandırıcı olsun !” deyip kafe sahibini dumur etmek isterken, karşılık olarak “hocam, ya teinli beyin canlandırıcı ya da taninli mukoza rahatlatıcı var, ikisinin ortası olmaz, hiç mi kurcalama.com okumuyorsun” cevabı ile karşılaşma ve üçüncü bir sınıfa ayrılma riski her zaman vardır, aman dikkat).
Biz kimsenin ayrılması, hele sevenlerin ayrılması taraftarı hiç değiliz, o yüzden konuyu azıcık daha dallandırıp, çayın mevsimi (ne demekse) hakkında başka bir tezata değinelim; “yazın içildiğinde serinletir, harareti alır”, deriz ama kışın da “şööyle sıcacık bir çay içsek de ısınsak” demeye meyilliyizdir.
Doğru olanı birinci ifade, yani tüm sıcak içeceklerin, netice itibariyle vücut ısısını düşürdüğüdür. Sıcak bir içecek içildiğinde, kılcal damarlar genişler ve vücuttaki sıcak kan akışı hızlanır (ısındığımızı düşünmemiz bu yüzdendir), ancak genişleyen damarların yüzeyi de bununla beraber arttığı için, vücudun genel ısısı düşer. Dolayısıyla, uzun süre soğukta kalan bir kişi sıcak şeyler içmemelidir, çünkü kısa süren bir ısınma etkisinden sonra vücut, önceki durumuna göre daha fazla soğuyacaktır.
